#ef7e12

Çevikliği Ölçeklendirelim Ama Nasıl?

Müge İrfanoğlu // Çevik Koç - Allianz Türkiye

Organizasyonel çeviklik, gündemde daha fazla yer almaya başladı. Bunun kurumlara yansıması da çevik takımları organizasyon geneline nasıl daha etkin şekilde yaygınlaştırabilecekleri sorusu oldu. 

Hedeflenen şey, çevik takımlardan ziyade gerçekten çevik düşünen ve çevik olan bir organizasyon haline gelmek. Bunun için kurum kültürüne, iş yapış biçimine, ihtiyaçlara uygun yapı belirlemek önemli. 

Peki nasıl? Bu yolda ilerleyen, tek takımdan organizasyonel çevikliğe gitmeye çalışan şirketlerin kullandıkları çerçevelere (Framework) göz atarsak cevabımızı bulabiliriz. 

grafik

SAFe (Scaled Agile Framework) 

2011’da Dean Leffingwell’in geliştirdiği çerçeveyi çevikliği yaygınlaştıran kurumların üçte birinden fazlası kullanıyor. Scrum üzerine inşa edilen ve 4 farklı seviyede ölçeklendirmeyi içeren SAFe’nin kapsamında birçok yeni rol, rituel ve eser de mevcut.

Takımlar arası bağımlılığı koordine etme ve senkronizasyon konusunda olumlu geri bildirimler alsa da detaylı ve kuralcı yapısı nedeniyle çevikliği bazen sorgulanan SAFe’i teknoloji ağırlıklı çalışan kurumlar daha çok kullanıyor.

Scrum@Scale (ya da diğer bilinen adıyla Scrum of Scrums)

Scrum’ın yaratıcılarından Jeff Sutherland’in, 2014’te şekillendirdiği bu çerçeve minimum bürokrasiyle  ölçeklendirmeyi prensip ediniyor. Sadece yazılım ya da teknoloji değil tüm destek birimlerini de içerecek şekilde organizasyon genelinde yaygınlaştırmayı kolaylaştırmayı amaçlıyor. Ölçeklendirme için Scrum prensiplerini rehber alıp tüm üyelerin birlikte senkronizasyonu yerine takım temsilcileri üzerinden koordinasyonu sağlıyor: Product Owner’lar neyi yaptıklarını konuşurken Scrum Master’lar da “Nasıl”ı değerlendiriyorlar.

Scrum değer ve prensipleriyle yüzde 100 uyumu ve  bürokrasiyi azaltma çabası Scrum@Scale’in tercih sebepleri arasında. Takımlar arası koordinasyon konusunda önerilen yöntemlerin sınırlı olmasıysa uygulamayı zorlaştırabiliyor.

Disciplined Agile (DAD)

Bireyler ve bireyler arası ilişkilerin bir geliştirme takımının başarısındaki en önemli etken olduğunu savunan Disciplined Agile çerçevesi 2015 yılında geliştirildi. Scrum, XP, SAFe, Kanban, Spotify modeli gibi çok sayıda farklı çevik yaklaşımın uygun kısımlarını hibrit şekilde birleştiren DAD 21 farklı süreç hedefinin toplamı olarak tanımlanabilir.

Tanımlı kural setlerinden daha çok takımları çıktılara odaklayan bir yaklaşım olan DAD birçok farklı çerçeveyi bütünleştirici pragmatik yapısı sebebiyle de şirketler tarafından tercih ediliyor.

Spotify Modeli

2012’de Henrik Kniberg ve Anders Ivarsson tarafından Spotify’da uygulanmaya başlayan model aslında standart bir çerçeve değil. Kurucuları ısrarla modelin birebir kopyalanmasının faydadan çok zarar getirebileceğini belirtmiş olsa da günümüzde birçok kurum bu modeli ve içinde yer alan tribe, squad, chapter ve guild benzeri yapıları kendi organizasyonlarına taşıyor.

Bu modelde squad’lar Scrum takımları gibi çalışıyor. Tribe’lar aynı vizyona hizmet eden squad’lardan oluşuyor. Chapter’lar ise benzer yetkinliklere sahip kişilerden oluşan matriks yapılar oluyor.

Spotify modeli pratiklerden ve yazılmış kurallardan çok değer ve prensiplere dayanıyor.  Kolay anlaşılması ve uygulanmasının yanı sıra otonomi, bağımlılıkların azaltılması, hizmetkâr liderlik gibi kavramlara önem vermesi de bu modelin cazibesini artırıyor.

LeSS (Large Scaled Scrum) 

LeSS minimum kural seti ve takım sayısına bağlı 2 farklı çerçeveyle Scrum kullanan takımların ölçeklendirilmesi için daha esnek ve yasaklayıcı olmayan bir alternatif. LeSS yepyeni bir yapıdan daha çok Scrum prensiplerini, rol ve ritüellerini ufak değişikliklerle yapılandıran ve aynı ürün üzerinde çalışılmasını kolaylaştıran bir çerçeve olarak düşünülebilir. Tek ürün iş listesi üzerinden birden çok ekiple çalışan organizasyonlarda karmaşıklığı azaltmak, gereksiz organizasyonel çözümleri ortadan kaldırmak ve bunları daha basit yollarla çözmek için kullanılabilir.

NEXUS

NEXUS, Scrum’ın diğer yaratıcısı Ken Schwaber tarafından 3-9 Scrum takımının birlikte çalışabilmesi için tasarlandı. Scrum’la uyumlu bazı yeni rol, rituel ve eserler içeriyor.  

Enterprise Scrum, Agile Portfolio Management (APM), Recipes for Agile Governance in Enterprise (RAGE) diğer tercih edilen yöntemlerden...

Alternatifler çok, tek bir doğru yok. Çerçevelerin bağımılık yönetimi, senkronizasyonu, vizyonun takım seviyesine indirgenmesi vb. perspektiflerden getirdiği bakış açıları ve kural setleri çeşitli. Bu nedenle karar vermeden önce kendi önceliklerimizi, ihtiyaçlarımızı belirlemek ve mevcut alternatifleri derinlemesine incelemek değerli.

Ayrıca sadece bu çerçevelere bağlı kalmak, hatta herhangi bir çerçeveyi kullanmak zorunda da değiliz. Her kurum kendine özel. Çevik manifestoyu rehber alarak kendi yolculuğunu da buna göre şekillendirmeli. Allianz olarak uyguladığımız HEY! gibi.

Unutmadan, organizasyonel bir yapı kurmak “organizasyonel çeviklik” için kesinlikle yeterli değil. Çünkü paralelde düşünce yapısını çevikleştiremeyen, çevik kültürü içselleştiremeyen  kurumlar için ölçeklendirme bir çözüm yerine kaosa sebep olabilir.

Ufak bir not: Bu konu hakkında merak ettiklerini sormak için buraya tıklayarak bize ulaşabilirsin.

Kaynakça:

Comments

Resimli CAPTCHA
Resimde görünen karakterleri girin.